تفاوت هارد سرور و هارد معمولی چیست؟ بررسی ۷ تفاوت مهم

ممکن است هارد سرور و هارد معمولی از نظر ظاهر و حتی ظرفیت، تفاوت چشمگیری با هم نداشته باشند؛ اما این شباهت به معنی یکسان بودن کاربرد آن‌ها نیست. تفاوت هارد سرور و هارد معمولی بیشتر در نوع کاربری، میزان تحمل بار، قابلیت اطمینان، سازگاری با محیط‌های چنددرایوی و کارکرد مداوم مشخص می‌شود. هارد سرور برای بار کاری پیوسته و شرایط کاری سخت‌تر طراحی شده است؛ اما هارد معمولی بیشتر برای کامپیوترهای شخصی و استفاده عمومی کاربرد دارد. پس اگر قصد دارید برای سرور هارد بخرید، ظرفیت و قیمت را مقایسه نکنید؛ نوع سرور، کنترلر، RAID  و میزان استفاده از هارد را هم در نظر بگیرید.

تفاوت هارد سرور و هارد معمولی در چیست؟

تفاوت این دو هارد فقط به ظرفیت یا سرعت خلاصه نمی‌شود. هارد سرور برای کار مداوم، بار کاری بیشتر و فعالیت در کنار چند هارد دیگر طراحی می‌شود؛ به همین دلیل در بخش‌هایی مثل قابلیت اطمینان، سازگاری با  RAID، مدیریت خطا و نوع رابط هم تفاوت‌هایی دارد. در ادامه، مهم‌ترین تفاوت‌ها را بررسی می‌کنیم تا انتخاب هارد برای سرور راحت‌تر شود.

تفاوت در کارکرد ۲۴/۷ و تحمل بار کاری

سرور ساعت‌های طولانی و بدون توقف کار می‌کند و ممکن است هم‌زمان درخواست‌های زیادی برای خواندن و نوشتن اطلاعات داشته باشد. هاردی که برای چنین محیطی انتخاب می‌کنید باید بتواند این بار کاری را برای مدت طولانی تحمل کند. هاردهای معمولی بیشتر برای کامپیوترهای شخصی و استفاده روزمره طراحی شده‌اند. این هاردها برای کارهایی مثل اجرای نرم‌افزارها، نگهداری فایل‌ها و پشتیبان‌گیری سبک مناسب‌اند. البته هر هارد معمولی با کارکرد ۲۴/۷ خراب نمی‌شود و مشخصات آن در این مسئله مهم است.

تفاوت در قابلیت اطمینان و دوام

وقتی چندین کاربر یا سرویس به یک سرور وابسته‌اند، خرابی هارد می‌تواند دسترسی به اطلاعات یا سرویس‌ها را مختل کند. به همین دلیل، قابلیت اطمینان در انتخاب هارد برای سرور اهمیت زیادی دارد.

هاردهای سروری برای کار در محیط‌های کاری مداوم و چنددرایوی طراحی می‌شوند و در مدل‌های Enterprise، ویژگی‌هایی برای افزایش پایداری و مدیریت بهتر خطا دارند. اما هارد معمولی برای شرایط رایج کامپیوترهای شخصی ساخته شده است. بنابراین انتخاب بین این دو فقط به طول عمر اسمی هارد مربوط نمی‌شود؛ نوع استفاده و میزان اهمیت دسترسی به اطلاعات هم باید بررسی شود.

تفاوت SAS و SATA  

یکی از تفاوت‌هایی که هنگام خریدن هارد برای سرور با آن روبه‌رو می‌شوید، نوع رابط اتصال است. SAS و SATA دو رابط رایج برای اتصال هارد به سیستم هستند. SAS بیشتر در تجهیزات سروری و سازمانی دیده می‌شود و برای محیط‌هایی طراحی شده است که به قابلیت اطمینان و مدیریت بهتر ذخیره‌سازی نیاز دارند اما SATA رابط رایج‌تری است و در هاردهای کامپیوترهای شخصی و برخی تجهیزات ذخیره‌سازی سروری هم استفاده می‌شود.

تفاوت در RAID و محیط چنددرایوی

در بسیاری از سرورها چند هارد کنار هم کار می‌کنند و با استفاده از RAID، داده‌ها بین درایوها توزیع یا کپی می‌شوند. RAID به زبان ساده روشی برای ترکیب چند هارد است که می‌تواند به افزایش دسترس‌پذیری، کارایی یا حفاظت از داده‌ها کمک کند. در چنین محیطی، رفتار هارد هنگام بروز خطا اهمیت زیادی دارد. هاردهای مناسب سرور و RAID برای هماهنگی بهتر با کنترلر و شرایط چنددرایوی انتخاب می‌شوند. در نتیجه، هنگام خرید نباید فقط ظرفیت یک هارد را در نظر بگیرید؛ سازگاری آن با کنترلر RAID و سایر درایوهای آرایه هم مهم است.

تفاوت در Hot Swap

Hot Swap قابلیتی است که اجازه می‌دهد درایو پشتیبانی‌شده را بدون خاموش کردن کل سیستم تعویض کنیم. این ویژگی در سرورها اهمیت زیادی دارد؛ چون برای تعویض یک هارد معیوب، همیشه نمی‌توانید سرویس را متوقف کنید.

البته وجود Hot Swap فقط به خود هارد بستگی ندارد. شاسی سرور، Backplane و کنترلر ذخیره‌سازی هم باید از این قابلیت پشتیبانی کنند. بنابراین نباید هر هاردی را که ظاهر Hot Swap دارد، بدون بررسی مشخصات سرور قابل تعویض در حالت روشن بدانیم.

تفاوت در Firmware و مدیریت خطا

Firmware نرم‌افزار داخلی هارد است که عملکرد و نحوه تعامل آن با سیستم را کنترل می‌کند. در هاردهای سروری، Firmware می‌تواند برای کار در محیط‌های Enterprise و تعامل بهتر با کنترلرهای ذخیره‌سازی تنظیم شده باشد.

مدیریت خطا در محیط RAID اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر یک هارد مدت زیادی برای بازیابی یک خطای خواندن تلاش کند، ممکن است کنترلر RAID آن را از آرایه خارج‌شده در نظر بگیرد. برخی هاردهای مخصوص سرور برای مدیریت چنین شرایطی رفتار متفاوتی دارند. به همین دلیل، Firmware  یکی از مواردی است که هنگام انتخاب هارد سرور نباید نادیده گرفته شود.

تفاوت قیمت

هارد سرور اغل قیمت بالاتری از هارد دسکتاپ با ظرفیت مشابه دارد. این اختلاف فقط به ظرفیت مربوط نیست و می‌تواند از نوع رابط، طراحی برای Workload بالاتر، قابلیت اطمینان، Firmware  و سازگاری با تجهیزات سرور ناشی شود. با این حال، گران‌تر بودن هارد سرور به معنی مناسب بودن آن برای هر کامپیوتری نیست. اگر هارد را برای یک کامپیوتر شخصی می‌خواهید، پرداخت هزینه بیشتر برای امکاناتی که به آن‌ها نیاز ندارید، توجیهی ندارد. اما در سروری که باید به‌صورت مداوم در دسترس باشد، انتخاب هارد متناسب با Workload و زیرساخت ذخیره‌سازی اهمیت بیشتری از صرفه‌جویی در قیمت اولیه دارد.

جدول مقایسه هارد سرور با هارد معمولی

اگر بخواهیم تفاوت این دو نوع هارد را یک‌جا ببینیم، جدول زیر تصویر روشن‌تری از کاربرد و ویژگی‌های آن‌ها می‌دهد:

آیا می‌توان از هارد معمولی در سرور استفاده کرد؟

بله، در بعضی شرایط می‌توانید از هارد معمولی در سرور استفاده کنید؛ اما صرف شناسایی هارد توسط سرور به معنی انتخاب مناسب آن نیست. قبل از نصب، باید سازگاری هارد با سرور، کنترلر ذخیره‌سازی و نوع رابط آن را بررسی کنید. اگر سرور برای کارهای سبک و غیرحساس استفاده می‌شود، ممکن است یک هارد SATA مناسب بتواند نیاز شما را برطرف کند. اما در سروری که به‌صورت مداوم کار می‌کند یا از RAID ، پایگاه داده، مجازی‌سازی و Workload سنگین استفاده می‌کند، بهتر است هاردی انتخاب کنید که برای چنین شرایطی طراحی شده باشد. هنگام انتخاب هارد معمولی برای سرور، این موارد را بررسی کنید:

• رابط اتصال: هارد باید با کنترلر و رابط سرور سازگار باشد.
• :Workload  میزان خواندن و نوشتن مورد انتظار با توانایی هارد هماهنگ باشد.
• :RAID  اگر از RAID استفاده می‌کنید، سازگاری هارد با کنترلر و آرایه را بررسی کنید.
• کارکرد مداوم: برای سروری که ۲۴/۷ روشن است، مشخصات هارد از نظر کارکرد مداوم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• اهمیت اطلاعات: برای داده‌های حساس و سرویس‌های مهم، بهتر است سراغ هاردهای متناسب با محیط سرور بروید.

آیا می‌توان هارد سرور را در کامپیوتر معمولی استفاده کرد؟

در بعضی شرایط بله، اما این موضوع به نوع رابط هارد و سخت‌افزار کامپیوتر بستگی دارد. اگر هارد سرور از رابط SATA استفاده کند و مادربرد کامپیوتر هم از همان رابط پشتیبانی کند، امکان استفاده از آن وجود دارد. اما هاردهای SAS با کنترلرهای معمول SATA سازگار نیستند؛ بنابراین نمی‌توانید یک هارد SAS را مستقیم به هر کامپیوتر معمولی متصل کنید.

از طرف دیگر، استفاده از هارد سرور در کامپیوتر شخصی همیشه انتخاب اقتصادی و منطقی نیست. ممکن است هارد سروری امکاناتی داشته باشد که برای کاربری روزمره به آن‌ها نیازی ندارید و هزینه بیشتری هم ایجاد کند. بنابراین قبل از خرید باید رابط اتصال، فرم‌فکتور، ظرفیت و سازگاری هارد با مادربرد یا کنترلر ذخیره‌سازی را بررسی کنید.

مطالب مرتبط: انواع هارد دیسک

مقایسه هارد سرور با هارد معمولی در یک نگاه

هارد سرور فقط یک هارد سریع‌تر یا باظرفیت‌تر نسبت به هارد معمولی نیست. تفاوت اصلی آن به نوع طراحی، تحمل بار کاری، قابلیت اطمینان، سازگاری با RAID و کنترلر و امکان استفاده در محیط‌های کاری مداوم برمی‌گردد. به همین دلیل، برای انتخاب هارد سرور نباید فقط قیمت و ظرفیت را مقایسه کنید. اگر قصد خرید دارید، ابتدا نوع سرور، کنترلر ذخیره‌سازی، پیکربندی RAID و میزان Workload را مشخص کنید. هارد معمولی ممکن است در بعضی سرورها قابل استفاده باشد، اما بدون بررسی سازگاری و شرایط کاری، انتخاب مطمئنی نیست. استفاده از هارد سرور در کامپیوتر معمولی هم به نوع رابط و سازگاری سخت‌افزار بستگی دارد.