تفاوت باتری ماشین و یو پی اس چیست؟ هر کدام چه کاربردی دارند؟

 تا به حال برایتان پیش آمده بخواهید از باتری ماشین برای روشن نگه‌داشتن مودم یا دوربین مداربسته استفاده کنید و ندانید انتخاب درستی است یا نه؟ بسیاری از کاربران نمی‌دانند تفاوت باتری ماشین و یو پی اس چیست و آیا می‌توان این دو را جایگزین هم کرد یا خیر. در این مقاله آچارباز به‌طور شفاف بررسی می‌کنیم باتری خودرو چه وظیفه‌ای دارد، باتری UPS چگونه کار می‌کند، چه زمانی باید از هرکدام استفاده کنید و کدام گزینه برای برق اضطراری مناسب‌تر است؛ پس ادامه مطلب را از دست ندهید.

لیست 5 تفاوت باتری ماشین و یو پی اس

باتری ماشین و ups ساختار، نوع شارژ، عمق دشارژ و کاربرد متفاوتی دارند و انتخاب اشتباه می‌تواند به تجهیزات شما آسیب بزند.

1- ساختار و نحوه عملکرد

تفاوت باتری ماشین و یو پی اس فقط در ظاهر یا قیمت نیست؛ این دو باتری برای دو نوع مصرف متفاوت طراحی شده‌اند. باتری خودرو باید در چند ثانیه جریان بسیار بالا تولید کند تا موتور ماشین را روشن شود. اما باتری UPS باید انرژی را آرام، پیوسته و در مدت طولانی‌تر تأمین کند. همین تفاوت در طراحی باعث شده ساختار داخلی، تعداد سیکل شارژ و حتی سطح ایمنی آن‌ها فرق داشته باشد.

2- نوع دشارژ باتری

مهم‌ترین فرق این دو باتری در نوع تخلیه انرژی است. باتری ماشین از نوع Starter Battery است. یعنی برای استارت زدن طراحی شده است. وقتی سوئیچ را می‌چرخانید، باتری باید در چند ثانیه جریان بسیار بالا تولید کند. بعد از روشن شدن موتور، دینام شارژ را بر عهده می‌گیرد و باتری تقریبا استراحت می‌کند. اما باتری یو‌پی‌اس از نوع Deep Cycle است. این باتری‌ها مناسب تخلیه آرام و پیوسته هستند. پس وقتی برق قطع می‌شود، UPS  می‌تواند چند دقیقه تا چند ساعت تجهیزات مدنظر شما را روشن نگه دارد. پس باتری باید بتواند مدت طولانی انرژی بدهد، بدون اینکه آسیب جدی ببیند یا به وسایل برقی شما آسیب بزند.

3- تعداد سیکل شارژ و دشارژ

هر بار که باتری خالی و دوباره شارژ می‌شود، یک «سیکل» اتفاق می‌افتد. باتری ماشین برای تعداد سیکل کم طراحی شده است و تخلیه عمیق برای آن مناسب نیست. اگر چند بار پشت‌سرهم تخلیه کامل شود، ظرفیت آن سریع افت کرده و عمرش تمام می‌شود. اما ‌باتری UPS طوری ساخته شده که صدها سیکل تخلیه عمیق را تحمل کند. به همین دلیل در دیتاسنترها، آسانسورها، سیستم‌های امنیتی و تجهیزات پزشکی از آن استفاده می‌کنند.

4- طول عمر و استهلاک

عمر باتری مستقیم به نوع مصرف آن بستگی دارد. اگر از باتری ماشین فقط برای استارت ماشین استفاده کنید، اغلب بین دو تا سه سال کار می‌کند. اما اگر از آن به جای یو پی اس استفاده کنید و مرتب تخلیه عمیق شود، ممکن است در کمتر از چند ماه ظرفیتش افت کند. باتری UPS  در شرایط استاندارد بین سه تا پنج سال عمر می‌کند. البته این عدد به دمای محیط، کیفیت شارژر و تعداد قطعی برق بستگی دارد. نکته مهم اینجاست که استهلاک باتری ماشین در مصرف پیوسته بسیار سریع‌تر از باتری یو‌پی‌اس اتفاق می‌افتد. به همین دلیل هزینه‌ای که در ابتدا کمتر به نظر می‌رسد، در بلندمدت بیشتر می‌شود.

5- ایمنی و پایداری

ایمنی موضوعی است که بسیاری از کاربران به آن توجه نمی‌کنند. اکثر باتری‌های ماشین از نوع اسیدی مایع است. اگر در محیط بسته و بدون تهویه استفاده شود، ممکن است گاز تولید کند. این گاز در شرایط خاص خطر انفجار دارد. اما بیشتر باتری‌های UPS از نوع سیلد اسید یا VRLA هستند. یعنی دربسته‌اند و احتمال نشت اسید یا انتشار گاز در آن‌ها بسیار کمتر است. به همین دلیل در محیط‌های داخلی مثل اتاق سرور یا داخل ساختمان هم کاربرد دارند.

جدول مقایسه تفاوت باتری ماشین و یو پی اس

اگر بخواهیم تفاوت باتری ماشین و یو پی اس را خیلی خلاصه و کاربردی ببینیم، کافی است نوع دشارژ، تعداد سیکل، طول عمر و سطح ایمنی آن‌ها را کنار هم بگذاریم. جدول زیر کمک می‌کند در کمتر از یک دقیقه تصمیم درست بگیرید.

آنچه درباره تفاوت باتری ماشین و یو پی اس آموختیم

اگر بخواهیم همه نکات را در چند خط خلاصه کنیم، باید بگوییم تفاوت باتری ماشین و یو پی اس در نوع طراحی و مأموریت آن‌هاست. باتری خودرو برای تولید جریان لحظه‌ای و روشن کردن موتور ساخته شده است. اما باتری یو‌پی‌اس برای تخلیه آرام، پیوسته و تحمل سیکل‌های متعدد طراحی شده است؛ پس این دو نمی‌توانند جایگزین یکدیگر باشند. استفاده از باتری ماشین در سیستم UPS شاید در کوتاه‌مدت جواب بدهد؛ اما در بلندمدت باعث افت ظرفیت، افزایش استهلاک، ریسک ایمنی و حتی آسیب به دستگاه می‌شود. از طرف دیگر، باتری UPS هم برای استارت خودرو مناسب نیست و توان لحظه‌ای مورد نیاز موتور را تأمین نمی‌کند.

پس اگر قصد دارید برای برق اضطراری آسانسور، دوربین مداربسته، سرور، تجهیزات شبکه یا مصرف خانگی باتری تهیه کنید، باید سراغ ups بروید. انتخاب اشتباه شاید ابتدا ارزان‌تر باشد، اما هزینه تعویض و ریسک خرابی تجهیزات را بالا می‌برد. اگر هنوز درباره انتخاب باتری مناسب تردید دارید، می‌توانید مشخصات توان مصرفی تجهیزات‌تان را بررسی کنید یا از یک کارشناس فنی مشورت بگیرید تا متناسب با نیازتان تصمیم بگیرید.