آموزش مراحل تميز كردن فرش با بخارشو
تا به حال شده بعد از یک مهمانی یا در زمان خانه تکانی به فرش نگاه کنید و یک لکه روی فرش ببینید و ندانید باید چطور لکه را از بین ببرید؟ اگر دستگاه بخارشور داشته باشید ممکن است از خودتان بپرسید آیا میتوانم این لکه را با بخارشو پاک کنم یا باید از شویندههای قویتر استفاده کنم؟ آیا بخارشو به بافت فرش آسیب میزند؟» آیا ممکن است باعث باقی ماندن رطوبت، تغییر رنگ یا از بین نرفتن کامل آلودگیها شود؟ در این مقاله آچارباز بررسی کنیم بخارشو برای چه نوع فرشی مناسب است، چه مزایا و معایبی دارد، چطور باید از آن استفاده کنید و از چه اشتباهاتی پرهیز کنید. پس اگر میخواهید نکات مهم تمیز کردن فرش با بخارشو را بدانید، ادامه مطلب را از دست ندهید.
فهرست محتوا
آیا تمیز کردن فرش با بخارشوی کار درستی است؟
بله، تمیز کردن فرش با بخارشو در خانه کار درستی است؛ اما فقط زمانی که نوع فرش شما مناسب باشد و مراحل را اصولی و درست انجام دهید؛ زیرا بخار داغ میتواند گردوغبار، باکتری و لکههای سطحی را بدون مصرف زیاد شوینده از بین ببرد؛ اما اگر دما بالا باشد یا دستگاه را بیش از حد روی یک نقطه نگه دارید، به الیاف و چسب پشت فرش آسیب میزنید.
بخارشوی با تولید بخار آب داغ، آلودگی را شل کرده و همزمان آن را بالا میآورد. این روش برای فرشهای ماشینی با الیاف مقاوم، گزینهای کاربردی است و هزینه قالیشویی را کم میکند. اما برای برخی فرشها مثل دستباف ابریشم یا فرشهای قدیمی و پوسیده، ریسک بالاست و بهتر است سراغ بخارشو نروید.
چه نوع فرشهایی را میتوان با بخارشوی تمیز کرد؟
همه فرشها برای بخارشویی مناسب نیستند. نوع الیاف، نوع بافت و حتی چسبِ پشت فرش تعیین میکند که بخار به آن آسیب میزند یا نه. اگر بدون توجه به جنس فرش سراغ بخارشوی بروید، ممکن است با تغییر رنگ، جمعشدگی یا حتی پوسیدگی چله روبهرو شوید. در جدول زیر، وضعیت رایجترین فرشها را میبینید:
| نوع فرش | مناسب بخارشوی؟ | توضیح |
| ماشینی پلیاستر | بله | الیاف پلیاستر مقاومت خوبی در برابر رطوبت و حرارت ملایم دارد. اگر باید دما را متوسط تنظیم کنید و توقف طولانی نداشته باشید تا آسیب نمیبینند. |
| ماشینی اکریلیک | با احتیاط | اکریلیک در برابر گرمای زیاد حساس است. بخار داغ میتواند باعث خوابیدن یا تغییر حالت الیاف شود. پس دما را پایین بگذارید و تست نقطهای انجام دهید. |
| دستباف ابریشم | خیر | ابریشم به رطوبت و حرارت بسیار حساس است. بخار باعث تغییر رنگ، موجافتادگی و کاهش ارزش فرش میشود. این نوع فرش را به قالیشویی تخصصی بسپارید. |
| دستباف پشم | با احتیاط زیاد | پشم طبیعی آب را جذب میکند. اگر کامل خشک نشود، بوی بد و حتی کپک ایجاد میشود. فقط در صورت سلامت کامل فرش و با کمترین میزان بخار اقدام کنید. |
مراحل تمیز کردن فرش با بخارشوی
در این بخش، مراحل تمیز کردن فرش با بخارشو را دقیق و عملی توضیح میدهیم:
1- فرش را کامل جاروبرقی بکشید
قبل از هر چیز، فرش را کامل جارو بکشید. اگر گردوغبار و ذرات ریز داخل الیاف باقی بمانند، هنگام بخارشویی با رطوبت ترکیب میشوند و حالت گلمانند پیدا میکنند. در این حالت، آلودگی عمیقتر وارد بافت فرش میشود. بهتر است جارو را در دو جهت مخالف حرکت دهید؛ یکبار در جهت خواب فرش و یکبار خلاف آن. گوشهها، کناره دیوار و زیر مبلمان را دقیق تمیز کنید. با اینکار اگر لکه خشک یا تکههای چسبیده روی فرش وجود داشته باشد، قبل از بخارشویی با برس نرم آن جدا میشود.
2- مخزن آب بخارشو را پر کنید
بهتر است داخل بخارشوی آب مقطر بریزید، نه آب لولهکشی. آب شهری املاح دارد و بهمرور داخل دستگاه رسوب ایجاد میکند.
رسوب هم عمر دستگاه را کم میکند، هم قدرت بخار را پایین میآورد. اگر آب مقطر در دسترس ندارید، حداقل از آب تصفیهشده یا آب جوشیده شده (آب کتری) استفاده کنید.
3- بخارشور را در نقطه کوچک تست کنید
هیچوقت بدون تست مستقیم سراغ کل فرش نروید. حتی اگر فرش شما ماشینی است، باز هم ممکن است به گرما حساس باشد. پس یک گوشه کوچک که در دید نیست را انتخاب کنید. دستگاه را روی کمترین درجه بخار بگذارید و چند ثانیه روی آن قسمت حرکت دهید. بعد از خشک شدن اولیه، بررسی کنید که فرش دچار تغییر رنگ، جمعشدگی الیاف، خوابیدن یا زبر شدن و جدا شدن پرز نشده باشد.
4- دمای بخارشور را تنظیم کنید
دمای مناسب بخارشوی برای بیشتر فرشهای ماشینی، حالت متوسط است. بخار خیلی داغ میتواند الیاف را نرم و بدشکل کند یا چسب پشت فرش را شل کند. اگر دستگاه شما درجهبندی دارد، از حالت میانی شروع کنید. برای فرشهای حساستر مثل اکریلیک، دما را پایینتر تنظیم کنید. هدف این نیست که فرش را خیس کنید؛ بخار باید سبک و یکنواخت باشد، نه سنگین و اشباعکننده. هرچه بخار کمتر و کنترلشدهتر باشد، ریسک آسیب هم کمتر است. در صورت مشاهده رطوبت زیاد روی سطح، یعنی بخار بیش از حد است و باید درجه را کم کنید.
5- سری دستگاه را درست روی فرش بکشید
در پنجمین مرحله از تمیز کردن فرش با بخارشو باید سری را روی محل موردنظر بکشید. کافیست دستگاه را آرام و یکنواخت حرکت دهید. روی یک نقطه بیشتر از چند ثانیه مکث نکنید. توقف طولانی، حرارت را در یک قسمت متمرکز میکند و ممکن است باعث تغییر رنگ یا جمعشدگی شود. بهتر است حرکتها را به صورت خطی و منظم انجام دهید؛ از یک سمت اتاق شروع کنید و ردیفی جلو بروید. هر مسیر را فقط یکبار طی کنید و در صورت نیاز، بعد از خشک شدن نسبی دوباره از آن عبور کنید.
6- اجازه دهید فرش کامل خشک شود
بعد از اتمام کار، مهمترین مرحله خشککردن فرش است؛ زیرا اگر رطوبت داخل فرش بماند، بوی بد، کپک و حتی پوسیدگی میگیرد. پس برای خشک شدن سریعتر درب و پنجرهها را باز کنید تا جریان هوا بیشتر شود. حتی اگر امکان دارد، پنکه یا کولر را روشن کنید تا گردش هوا سریعتر شود. همچنین از رفتوآمد روی فرش تا زمان خشک شدن کامل جلوگیری کنید. بسته به دمای هوا و میزان رطوبت، خشک شدن کامل اغلب بین ۴ تا ۸ ساعت طول میکشد. در هوای سرد یا مرطوب، این زمان بیشتر میشود.
چه زمانی نباید برای تمیز کردن فرش از بخارشوی استفاده کنیم؟
در بعضی شرایط، استفاده از بخار و دستگاه بخارشوی نهتنها کمکی نمیکند، بلکه ممکن است به فرش آسیب جدی بزند. پس اگر یکی از موارد زیر درباره فرش شما وجود، بهتر است سراغ روش دیگری بروید.
- لکههای قدیمی روغنی: بخار برای لکههای چربی قدیمی انتخاب مناسبی نیست؛ زیرا حرارت بالا باعث میشود چربی عمیقتر داخل الیاف نفوذ کند و پخش شود. پس اگر روی فرش لکه روغن، گریس یا مواد آرایشی چرب دارید که مدتها از ایجاد آن گذشته، اول باید با شوینده مخصوص چربی و روش موضعی آن را برطرف کنید.
- فرشهای ارزشمند دستبافت: فرش دستباف، مخصوصا اگر ابریشمی یا دارای رنگ گیاهی باشد، به رطوبت و گرما حساس است؛ در نتیجه بخار میتواند باعث رنگدهی، موجافتادگی و کاهش ارزش فرش شود.
- پوسیدگی یا ضعف الیاف: اگر فرش شما قدیمی است و الیاف آن شکننده شده، بخار میتواند باعث پارگی یا جدا شدن پرزها شود. پس اگر با نشانههایی مثل ریزش شدید پرز هنگام جاروکشی، نازک شدن بخشهایی از فرش، بوی کهنگی و رطوبت قدیمی و تغییر رنگ در نقاط خاص روبرو هستید، نباید از بخارشور استفاده کنید.
بهترین روشهای تمیز کاری فرش در خانه
اگر میخواهید با سایر روشها و نکات شستشوی فرش آشنا شوید میتوانید مقالات زیر را بخوانید:
- بهترین روش شستن و تمیز کردن فرش در خانه
- پاک کردن لکه غذا از روی فرش
- پاک کردن لکه از روی فرش
تمیز کردن فرش با بخارشو در یک نگاه
تمیز کردن فرش با بخارشو میتواند یک روش کاربردی و کمهزینه برای نظافت خانه باشد؛ بهشرطی که سه اصل را رعایت کنید: انتخاب فرش مناسب، اجرای مرحلهبهمرحله و خشککردن کامل. اگر فرش شما ماشینی و سالم است، با تنظیم دمای متوسط، حرکت یکنواخت دستگاه و تهویه مناسب میتوانید نتیجه خوبی بگیرید. اما برای فرشهای دستباف ارزشمند، ابریشمی یا دارای پوسیدگی، بخارشویی ریسک بالایی دارد و بهتر است سراغ روش تخصصی بروید.
