آموزش کامل رسوبزدایی آبگرمکن (دیواری و مخزنی)
آیا تابهحال شده است زیر دوش حمام منتظر داغ شدن آب باشید، اما با جریانی ولرم یا فشار بسیار کم مواجه شوید؟ یا شاید صداهای عجیبی شبیه به تقتق یا جوشیدن از داخل مخزن آبگرمکن به گوشتان برسد؟ اینها فریادهای کمکخواهی آبگرمکن شما هستند! تجمع املاح کلسیم و منیزیم که ما آن را به نام «جرم» یا «رسوب» میشناسیم، قاتل خاموش تجهیزات گرمایشی است. برای همین، رسوب زدایی آبگرمکن یک ضرورت برای جلوگیری از هزینههای سنگین تعمیرات و تعویض قطعات است. در این مقاله آچارباز، قرار است به شما بیاموزیم که چگونه مانند یک متخصص، جانی تازه به آبگرمکن خود بدهید و لذت داشتن آب داغ و پرفشار را دوباره تجربه کنید؛ پس تا انتها با ما همراه باشید.
فهرست محتوا
از کجا بفهمیم آبگرمکن نیاز به رسوبزدایی دارد؟
تشخیص زمان مناسب برای رسوب زدایی آبگرمکن، اولین گام برای پیشگیری از خرابیهای بزرگتر است. اگر هریک از نشانههای زیر را مشاهده کردید، وقت آن رسیده است که آستینها را بالا بزنید و آبگرمکنتان را رسوبزدایی کنید.
- کاهش فشار آب گرم: اگر فشار آب سرد خوب است، اما فشار آب گرم خیلی کم است یعنی مسیر لولهها و مبدل رسوب گرفته است.
- دیر گرم شدن آب: وقتی لایهای ضخیم از رسوب بین شعله و آب قرار میگیرد، انتقال حرارت بهکندی انجام شده و آب دیرتر از حد استاندارد گرم میشود.
- صداهای غیرعادی (صدای تقتق یا لرزش): این صداها ناشی از حبابهای حبسشده در زیر لایههای رسوب هستند که هنگام گرم شدن آب منفجر میشوند.
- افزایش ناگهانی قبض گاز: آبگرمکن برای جبران افت حرارتی ناشی از رسوب، باید بیشتر و طولانیتر کار کند؛ در نتیجه گاز بیشتری مصرف میکند.
- تغییر رنگ یا بوی آب: اگر آب خروجی از شیرها کدر یا متمایل به زرد/قهوهای یعنی املاح در مخزن یا لولهها، بسیار زیاد است و باید برای رسوبزدایی اقدام کنید.
اگر رسوبزدایی آبگرمکن انجام نشود چه میشود؟
بسیاری از افراد تصور میکنند رسوب زدایی آبگرمکن یک کار بیهوده و وقتگیر است، اما واقعیت این است که نادیده گرفتن آن میتواند خسارات جبرانناپذیری به بار آورد. وقتی املاح آب در مجاری باریک مبدل یا کف مخزن تهنشین میشوند، مانند یک عایق حرارتی عمل کرده و مانع از انتقال گرما میشوند.
این اتفاق باعث میشود بدنه فلزی مخزن یا لولههای مبدل بیش از حد داغ شوند که نتیجه آن سوراخ شدن مخزن یا ترکیدن لولههای مسی است. علاوهبراین، تجمع جرم باعث میشود باز کردن گرفتگی لوله آبگرمکن به یک چالش جدی تبدیل شود؛ چراکه گاهی رسوبات چنان سخت و سنگی میشوند که دیگر با اسیدهای معمولی هم از بین نمیروند و شما مجبور به تعویض کل واحد حرارتی میشوید. در بدترین حالت، رسوب زیاد میتواند سنسورهای حرارتی را مختل کرده و باعث خطرات ایمنی جدی شود.
روشهای رسوب زدایی آبگرمکن
بسته به نوع آبگرمکن (دیواری یا مخزنی) و میزان دانش فنی شما، چندین روش برای جرمگیری وجود دارد. در ادامه پرکاربردترین روشها را بررسی میکنیم:
روش سنتی و ثقلی (مناسب برای آبگرمکن دیواری)
این روش برای افرادی که پمپ مخصوص ندارند مناسب است و براساس نیروی جاذبه کار میکند.
- ابتدا شیر گاز را ببندید و اجازه دهید دستگاه کامل خنک شود. سپس ورودی آب سرد به آبگرمکن را هم ببندید.
- شیر آب گرمی که در پایینترین نقطه خانه قرار دارد (مثل شیر حیاط یا دستشویی) را باز کنید تا آب داخل لولهها کامل تخلیه شود.
- لولههای ورودی و خروجی آبگرمکن را باز کنید. یک شلنگ پلاستیکی به لوله ورودی مبدل متصل و سر دیگر آن را به یک قیف وصل کنید.
- یک ظرف زیر لوله خروجی قرار دهید. به آرامی محلول رسوبزدا (یا سرکه صنعتی برای رسوبات کم) را از طریق قیف وارد مبدل کنید.
- این کار را بسیار آهسته انجام دهید؛ زیرا واکنش این محلول اسیدی با رسوبات باعث ایجاد کف و پاشش به بیرون میشود.
- پس از ۳۰ دقیقه، با فشار آب معمولی مسیر را کامل بشویید تا اثری از اسید باقی نماند.
رسوبزدایی با پمپ (روش حرفهای)
این روش رسوب زدایی آبگرمکن، سریعترین و موثرترین راه برای پاکسازی کامل مبدلهای مسی در آبگرمکنهای دیواری و پکیجهاست. البته این روش نیاز به ابزار مخصوص دارد و در اکثر مواقع توسط تعمیرکاران آبگرمکن اجرا میشود.
- ابتدا پمپ کوچک اسیدشویی (پمپ کولر هم در موارد خانگی قابل استفاده است) و یک سطل پلاستیکی آماده کنید.
- حالا شلنگ خروجی پمپ را به ورودی آبگرمکن وصل کنید و یک شلنگ دیگر را از خروجی آبگرمکن به داخل سطل برگردانید.
- در مرحله بعد محلول رسوبزدا را داخل سطل بریزید و پمپ را روشن کنید. اجازه دهید محلول حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه در مدار گردش کند.
- در نهایت مدار را با ترکیب آب و جوششیرین یا فقط آب پرفشار بشویید تا محلول رسوبزدا باعث خوردگی مس نشود.
رسوبزدایی آبگرمکنهای مخزنی (ایستاده)
در آبگرمکنهای مخزنی، رسوبات اغلب در کف مخزن تهنشین میشوند و بهشکل سنگریزههای ریز درمیآیند. برای تمیز کردن آنها نیازی به باز کردن لولههای پیچیده نیست، بلکه باید فرایند «فلاشینگ» یا تخلیه را انجام دهید. در ادامه این مراحل را توضیح میدهیم.
- اگر آبگرمکن گازی است، آن را روی حالت Pilot (شمعک) قرار دهید یا کامل خاموش کنید. اگر آبگرمکن شما از نوع برقی است، آن را از برق بکشید.
- شیر ورودی آب سرد به مخزن آبگرمکن را کامل ببندید.
- حالا یک شلنگ معمولی باغبانی را به شیر تخلیه (شیر پلاستیکی یا فلزی در پایین مخزن) متصل و سر دیگر آن را به فاضلاب یا محوطه باز هدایت کنید.
- یکی از شیرهای آب گرم خانه را باز بگذارید تا هوا وارد سیستم شود و آب راحتتر تخلیه شود. سپس شیر تخلیه پایین آبگرمکن را باز کنید.
- پس از خالی شدن مخزن، شیر ورودی آب سرد را چندبار بهصورت ضربهای باز و بسته کنید. این کار باعث تلاطم در کف مخزن میشود و باقیمانده رسوبات تکهای را به بیرون هدایت میکند.
- وقتی آب خروجی کامل شفاف شد، شیر تخلیه را ببندید، شلنگ را جدا کنید و اجازه دهید مخزن کامل پر شود. زمانیکه آب از شیر آب گرم داخل خانه بدون فشار هوا خارج شد، یعنی مخزن پر شده است.
سوالات متداول کاربران درباره رسوب زدایی آبگرمکن
هر چند وقت یکبار باید آبگرمکن رسوبزدایی شود؟
اغلب هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار کافیست، ولی در مناطقی که سختی آب زیاد است بهتر است هر ۶ ماه یکبار آبگرمکن را رسوب زدایی کنید.
آیا کم شدن فشار آب نشانه رسوب گرفتن آبگرمکن است؟
بله، رسوب گرفتن مبدل یا لولهها یکی از شایعترین دلایل افت فشار آب گرم است.
چرا بعد از رسوبزدایی، آبگرمکن هنوز خوب گرم نمیکند؟
ممکن است مبدل آسیب دیده باشد، تنظیم شعله درست نبوده یا رسوبزدایی کامل انجام نشده باشد. بهتر است برای بررسی دقیق از تعمیرکار کمک بگیرید.
چرا آبگرمکن آب را خوب گرم نمیکند و زود سرد میشود؟
رسوب روی مبدل باعث انتقال حرارت ضعیف شده و آب فرصت گرم شدن کامل را ندارد. این مشکل در اکثر مواقع با رسوبزدایی از بین میرود.
چرا شعله آبگرمکن ضعیف شده و مدام خاموش میشود؟
رسوب در آبگرمکن میتواند باعث اختلال در جریان آب و عملکرد سنسورها شود و شعله را ناپایدار کند.
آنچه درباره رسوب زدایی آبگرمکن گفتیم
در این مقاله با انواع روشهای رسوب زدایی آبگرمکن آشنا شدید تا با انجام آنها از افت فشار آب، افزایش هزینههای انرژی و خرابی زودهنگام قطعات دستگاه جلوگیری کنید. با شناسایی علائمی نظیر صداهای غیرعادی یا کاهش دمای آب، میتوانید با استفاده از روشهای ثقلی، پمپ اسیدشویی (برای مدلهای دیواری) یا تخلیه مخزن (برای مدلهای ایستاده)، خودتان دستگاه را رسوبزدایی کنید. با این وجود اگر ابزار، مهارت یا فرصت کافی برای این کار را ندارید پیشنهاد میکنیم از یک تعمیرکار کمک بگیرید.
